Een beeld zegt meer dan duizend woorden. Het was het eerste waaraan ik dacht toen ik iemand een foto van een koppel aan het strand zag delen. Vandaag de dag is het moeilijk om nog uit te maken of dit beeld echt is, of door AI gegenereerd. Hoe dan ook illustreert het beeld voor mij wel wat er zich in de wereld afspeelt: struisvogelgedrag wat klimaat betreft.
Ik heb de foto even in een animatie gestoken, heb ‘m wat dramatischer en misschien wel absurder gemaakt. Bekijk ‘m even:
Wat valt op: de onverschilligheid. Het beeld illustreert het not-in-my-backyard-idee dat bij velen leeft en in schril contrast staat tot een beweging die in 2018 zijn opwachting maakte: de klimaatmarsen, de klimaaturgentie die op politiek en Europees niveau plots bijval kregen.
Maar ondertussen, 8 jaar later zitten we met een realiteit waar plots geen ruimte meer is voor klimaat, wel voor defensie, voor het terugschroeven van klimaatambities in het voordeel van de slabakkende Europese autoindustrie (Green Deal), terugschroeven van budgetten voor de fameuze Blue Deal (Vlaanderen)… De grillen van een om zich heen schoppende president die zelf brandhaarden opstart en wereldwijd economieën op zijn daveren laat schudden, helpen niet echt.
Urgentie in vlammen
Frankrijk en Spanje branden momenteel en ik zou persoonlijk echt verwachten dat de urgentie, het besef dat de klimaatverandering zich gewoon verder zet, terug insijpelt. Maar ik vrees ervoor. Eens het najaar terug is begonnen en we weer wat buien rijker zijn, zal de orde van de dag het onderwerp weer op de achtergrond doen verdwijnen. En dat is al even zo. Beelden van uitgedroogde rivieren en beken, stilgevallen kerncentrales die hun koelwater niet kwijt kunnen, aanhoudende en onbedwingbare bosbranden, overstromingen en waterbommen, … need I say more? Het gaat om rampen met ook een economische impact en het is aan de politiek om uit te maken of men dan voor mitigatie, adaptatie of struisvogelimitatie wil gaan.
Het uitstelgedrag kan me soms zo boos en teleurgesteld maken. Alsof klimaat enkel iets van de groenen is en door andere kleuren dan best wordt vermeden, want ‘te links’. Om bij te huilen is het. En neen, dit is niet meteen iets van alle tijden. Ik ben 47 en heb in mijn jeugd in de jaren 80 en 90 nooit zulke frequente, jaarlijks terugkerende rampen meegemaakt. Als we het meemaakten was het uitzonderlijk, zoals de storm in januari 1990, fenomenen waarover we het nog steeds hebben, want dat gebeurde eens om de zoveel decennia. Nu is het jaarlijks geworden of soms zelfs meermaals per jaar. Je kan zo’n patroon nu toch echt nog moeilijk naast je neerleggen lijkt me.
So ... ?
Maar, what’s next? Moeten we terug op straat komen? De politiek lijkt niet te luisteren en als ze dat wel doen, dan kunnen zaken makkelijk worden teruggeschroefd. Rekenen op technologische ontwikkelingen? Ja, maar dat neemt tijd in beslag en de schaal waarop die moeten worden ingezet is ongezien.
Herbebossing? Graag! Maar voor elk nieuw bos dat wordt geplant, verdwijnt er een en blijven we hardnekkig inzetten op verharding. Koerswijziging nodig met een langetermijnvisie die ook wordt toegepast.
Dit najaar lijken we af te stevenen op een nieuwe energiecrisis, want gas is nog steeds niet aangevuld in de EU en wanneer we dat effectief gaan doen, zal dat aan een hoge prijs zijn. We nemen niet meer af van Rusland, Hormuz zit muurvast en de VS hebben een mooi stokje achter de deur om het ons knap lastig te maken. Het hoeft niet zozeer om importtarieven te gaan, de president kan evengoed beslissen de schaliegaskraan dicht te draaien zodat de EU beslissingen kan terugdraaien (denk aan DMA, maar evengoed stellingen tav energie, milieu, klimaat). En dat terwijl we al zolang hameren op meer energieonafhankelijkheid, hernieuwbare energie, het laten zakken van de elektriciteitsprijzen. Waar blijft die langverwachte energiewende?
Bij ons
Als we iets willen veranderen, dan komt het van onderuit. Jij leest deze blog, dus jij zal ongetwijfeld ook al met de thematiek bezig zijn. En dat kan voor iedereen anders zijn. Gebruik jij al een slimme stekker van Action of Homewizard om je energieverbruik te verlagen, dan ben jij voor mij al een held. Het is een inspanning die op grote schaal even belangrijk kan zijn als de persoon die zonnepanelen of een batterij heeft. Elk steentje telt, elk steentje.
Ikzelf blijf hameren op bidirectionele technologie, dat weet je ondertussen wel. Ik zie het potentieel van rondrijdende batterijen die vaak ook stilstaan en dan een belangrijke maatschappelijke functie kunnen vervullen waar iedereen van kan profiteren. Beeld je maar eens in hoeveel zonne-energie overdag kan worden opgeslagen om ’s avonds te delen met het net. Ze kunnen batterijparken perfect aanvullen en voorkomen dat we het overschot aan pv-energie zouden verliezen.
Dat is huge, maar we moeten durven. Green Deal, Blue Deal, energiewende, aanpak, politieke moed ... enkel met de juiste cojones en langetermijnvisie die ook effectief wordt uitgevoerd, kunnen we werk maken van de zeer belangrijke transitie om wat zich nu afspeelt te kunnen afremmen. Maar zolang we daar geen effectieve sprongen zien, is het aan ons, jij en ik die reeds belangrijke stappen nemen (hoe klein ook) om het verschil te kunnen maken.
Tim